अयोध्याकाण्ड · चौपाई · चौपाई
रामसखाँ तेहि समय देखावा। सैल सिरोमनि सहज सुहावा।।
भावार्थ
पहले अर्थ, फिर शब्दरामसखा निषादराजने उसी समय स्वाभाविक ही सुहावना पर्वतशिरोमणि कामदगिरि दिखलाया, जिसके निकट ही पयस्विनी नदीके तटपर सीताजीसमेत दोनों भाई निवास करते हैं॥ ३॥
स्रोत: सचित्र, सटीक गीता प्रेस संस्करण · PDF पृ. 531 · मूल पाठ अलग स्रोत-अभिलेख से · स्रोत-स्थिति
मूल पाठ
रामसखाँ तेहि समय देखावा। सैल सिरोमनि सहज सुहावा।।
जासु समीप सरित पय तीरा। सीय समेत बसहिं दोउ बीरा।।
स्रोत अभिलेख 2.225 · पुस्तक पृ. 530, 531
शब्द-दर-शब्द अर्थ
1 रामसखाँ तेहि समय देखावा। सैल सिरोमनि सहज सुहावा।।
English explanation
At that moment Rama’s friend, the Nishada chief, pointed out Chitrakuta, a naturally lovely mountain, foremost among mountains.
| मूल शब्द | हिन्दी अर्थ | English meaning |
|---|---|---|
| रामसखाँ | राम के मित्र निषादराज ने | Rama’s friend, the Nishada chief |
| तेहि | उस | that |
| समय | समय | moment |
| देखावा | दिखाया | pointed out |
| सैल | पर्वत | mountain |
| सिरोमनि | सर्वश्रेष्ठ | foremost |
| सहज | स्वभावतः | naturally |
| सुहावा | सुंदर | lovely |
2 जासु समीप सरित पय तीरा। सीय समेत बसहिं दोउ बीरा।।
English explanation
Near that mountain, on the bank of the Payasvini River, the two heroic brothers, Rama and Lakshmana, dwell with Sita.
| मूल शब्द | हिन्दी अर्थ | English meaning |
|---|---|---|
| जासु | जिसके | near which |
| समीप | पास | near |
| सरित | नदी | river |
| पय | पयस्विनी नाम की | named Payasvini |
| तीरा | तट पर | on the bank |
| सीय | सीता | Sita |
| समेत | सहित | together with |
| बसहिं | रहते हैं | dwell |
| दोउ | दोनों | both |
| बीरा | वीर भाई राम और लक्ष्मण | heroic brothers Rama and Lakshmana |
स्रोत और प्रसंग
- काण्ड
- अयोध्याकाण्ड
- पद
- चौपाई
- स्रोत अभिलेख
- 2.225
- भावार्थ पृष्ठ
- PDF पृ. 531
- सहायक विषय
- भरतजी चित्रकूटके मार्गमें
- मुद्रित पृष्ठ
- 530, 531
विषय-शीर्षक पुस्तक की विषय-सूची से हैं; पृष्ठ-मिलान अनुमानित है और एक अंश में कई प्रसंग आ सकते हैं।