मूल पाठ · शब्दार्थ · भावार्थ
बालकाण्ड 1.156
पृष्ठ 2 / 2
चौपाई
। ।।
| अवधी / मूल शब्द | हिन्दी अर्थ | English meaning |
|---|---|---|
| सूअर के | of the boar | |
| भयंकर | fearsome | |
| दाँतों की | tusks | |
| छवि | appearance | |
| वर्णित की गई | has been described | |
| शरीर | body | |
| विशाल | huge | |
| मोटा-तगड़ा | stout and bulky | |
| अत्यंत | exceedingly |
भावार्थ
इस प्रकार सूअर के भयंकर दाँतों की छवि कही गई; उसका शरीर विशाल और अत्यंत मोटा-तगड़ा था।
Thus the appearance of the boar's fearsome tusks has been described; its body was huge and exceedingly bulky.
। ।।
| अवधी / मूल शब्द | हिन्दी अर्थ | English meaning |
|---|---|---|
| घुरघुराता हुआ | grunting | |
| घोड़े की | of the horse | |
| आहट | sound of approach | |
| पाकर | on hearing | |
| चौंकन्ना | alert | |
| देखता हुआ | looking | |
| कान | ears | |
| उठाकर | having raised |
भावार्थ
घोड़े की आहट पाकर वह घुरघुराने लगा और कान उठाकर चौंकन्ना होकर देखने लगा।
Hearing the horse's approach, the boar grunted and looked alertly about with its ears raised.
दोहा/सोरठा
।
| अवधी / मूल शब्द | हिन्दी अर्थ | English meaning |
|---|---|---|
| नीले | dark-blue | |
| पर्वत के | of a mountain | |
| शिखर | peak | |
| के समान | like | |
| देखकर | having seen | |
| विशाल | huge | |
| जंगली सूअर | wild boar |
भावार्थ
नीले पर्वत के शिखर जैसा विशाल सूअर देखकर—
Seeing the huge boar, like the peak of a dark-blue mountain—
।।156।।
| अवधी / मूल शब्द | हिन्दी अर्थ | English meaning |
|---|---|---|
| झटपट | swiftly | |
| चल पड़ा | set off | |
| घोड़े को | the horse | |
| चाबुक लगाकर | having whipped | |
| राजा | the king | |
| हाँककर; आगे दौड़ाकर | urging onward | |
| नहीं | not | |
| होता | is possible | |
| निर्वाह; छोड़कर आगे बढ़ना | getting by; letting it go |
भावार्थ
राजा घोड़े को चाबुक लगाकर और हाँककर झट आगे बढ़ा; उस सूअर को छोड़े बिना पीछा करना उसे अनिवार्य लगा।
The king hurried forward, whipping and urging his horse; he felt he could not let the boar go unpursued.